Artikelen afdrukken

Stille week in de natuur

Nieuws van het Dharmahuis

waar gaat de lente
in gepeins verzonken heen
iedere morgen

Buson Yosa (1716-1783)

 

Stille week in de natuur

Het Dharmahuis organiseert van 12 tot en met 16 augustus een stille mid-week in de natuur. Naast een meditatie programma gebruiken we middelen als schrijven, tekenen en/of te fotograferen om onze ware natuur tot uitdrukking te brengen. Tenjo zal deze week begeleiden.

 

Aan de rand van het natuurgebied de Oude Venen, net onder Leeuwarden, is een schiereiland van 5 hectaren dat zich de afgelopen 40 jaar nagenoeg zonder menselijk ingrijpen heeft kunnen ontwikkelen van een drassig veengebied in een prachtig verwilderd bos. Het is voor ons alleen bereikbaar met een boot. In het bos is een plek vrij gemaakt waar we met tenten zullen kamperen. Voor water, gas, electra en internet zijn we afhankelijk van wat we zelf meenemen; daar zijn geen voorzieningen voor.

De natuur reageert perfect op veranderende omstandigheden. Wij maken deel uit van de natuur èn hebben de mogelijkheid om te denken dat we autonome entiteiten zijn. Daardoor handelen we vaak inadequaat ten opzichte van het alles omvattende grote geheel, waar we tegelijkertijd van afhankelijk zijn. In deze dagen ontmoeten we de natuur door open te luisteren, te kijken en te ervaren. We proberen dat te doen op een directe manier, dus zonder tussen komst van ideeën, concepten en oordelen. Onze waarnemingen kunnen we vorm geven door taal (gedicht), tekenen, fotograferen of andere uitdrukkingsvormen. Tenjo zal oefeningen aanreiken als ondersteuning. Het gaat er niet om een kunstwerk te maken, maar om te leren je ware natuur tot uitdrukking te brengen.

 

Het zijn dagen in stilte. ’s Ochtends voor het ontbijt en ’s avonds voor het slapen gaan is er een meditatie programma. Overdag zal er minstens 1 keer per dag gelegenheid zijn om met elkaar te delen wat we maken, of wat ons bezig houdt. Na het avond eten kan er informeel met elkaar gesproken worden tot aan de avondmeditatie. De rest van de tijd zijn we in zwijgen.

 

Met respect voor het natuurlijke karakter kunnen in het bos onderhoudswerkzaamheden verricht worden zoals zagen, hakken en kan er geholpen worden om een pad aan te leggen. Je kunt dit naar behoefte doen. Halverwege ons verblijf is er een zeiltocht voor de liefhebbers.

 

Er is plaats voor maximaal 8 deelnemers.

De kosten bedragen € 290 per persoon

 

We zijn voor deze week ook nog op zoek naar een kok die op vrijwillige basis voor de groep wil koken.

 

Voor meer informatie en aanmelding kun je contact opnemen met het Dharmahuis, zie: www.dharmahuis.nl

Ervaring van een zenweekend

 

De eerste keer meedoen aan een zenweekend kan spannend zijn, omdat je niet weet wat je verwachten kunt. Marco Jansen is in september 2018 begonnen met zen in het Dharmahuis. De beoefening spreekt hem bijzonder aan en daarom heeft hij de stoute schoenen aangetrokken en zich opgegeven voor het weekend van 29-31 maart, begeleid door Jiun roshi.

 

Lees zijn ervaringen van deze spannende eerste keer.

Lente in de landschapstuin

Meidoorn - landschapstuin Noorder Poort
Brem - landschapstuin Noorder Poort

Lente in de landschapstuin

In de lente is de landschapstuin op zijn mooist. In de oudste struwelen (nu vijf jaar oud) bloeit de meidoorn uitbundig en bij de noordoostelijke poel staat volop brem.

 

In de schemering hoorden we weer het schorre geroep van de boomkikker, terwijl in de noordwestelijke poel de bruine kikker haar eitjes heeft afgezet.

Kikkervisjes in poel 1 van de landschapstuin

Op 16 maart vond landschapsbeheerder Ajit een kievitsei op het noordelijke deel van het land. Een goed teken voor de kwaliteit van de tuin, al schat Ajit de kans op succesvol broeden niet zo hoog in: daar is het terrein door het intensieve gebruik van de kinhinpaden, net te onrustig voor (het zuidelijk deel zou wat dat betreft een betere keuze zijn voor de kievit...).

 

Maar we zijn niet met alle dierenleven even gelukkig. Op twee fruitbomen werden ringelrupsen aangetroffen, die zich tegoed doen aan de blaadjes van de betreffende appelbomen waardoor de bomen zich niet verder kunnen ontwikkelen.
En ook de nachtvorst eind april deed de bomen geen goed. Afwachten dus of er dit jaar fruit geoogst kan worden!

Kievitsei
Ringelrupsen in de fruitbomen

Ook de moestuin komt weer op gang. Radijs en rucola kunnen we al oogsten. De sla moet nog wat verder groeien.

Jonge sla

Daido werkt nergens zo graag als daar.

Daido aan het werk in de moestuin

Slapen is van groot belang!

Kamers op Noorder PoortSlapen is van groot belang!

Nieuwe bedden en matrassen voor de Noorder Poort

 

Een paar reizende monniken bezochten eens een beroemde zenmeester en vroegen hem: ‘Zeer geachte zenmeester, vertel ons, hoe worden wij verlicht?’

De zenmeester glimlachte en zei: ‘Ik eet, ik loop, ik zit, ik slaap…’

‘Dat is toch niets bijzonders, gewaardeerde zenmeester. Ook wij eten, lopen, zitten en slapen!’

De zenmeester antwoordde vriendelijk maar vastberaden: ‘Ja, dat klopt.  Maar als ik eet, dan eet ik ook en als ik loop dan loop ik ook. Als ik zit dan zit ik en als ik slaap dan slaap ik.’

 

In het voorjaar is het dak van de Noorder Poort vervangen. Dankzij de maandenlange inzet van bewoners en vrijwilligers hebben alle kamers een nieuwe vloer en een nieuw dakraam gekregen, en zijn de muren geverfd.

 

De volgende stap is dat de kamers worden voorzien van een nieuw bed met een nieuw matras.

De huidige bedden en matrassen zijn al oud en zijn nodig aan vervanging toe. Natuurlijk willen we graag dat bezoekers van de Noorder Poort goed slapen. Een nieuw bed met een goed matras zal daar optimaal aan bijdragen.

 

De Stichting Vrienden van de Noorderpoort (SVNP) gaat graag in op het verzoek van het bestuur van de Noorder Poort om de bedden te bekostigen. SVNP start daarom een campagne onder bezoekers, vrienden en vriendinnen van de  Noorder Poort met het verzoek om te doneren. Dan hopen we in het najaar van 2019 voldoende geld te hebben om de kamers van ongeveer dertig nieuwe bedden en matrassen te voorzien.

 

U kunt ons helpen door uw gift over te maken op:

NL82 INGB 0004 5634 61

t.n.v. Stg Vrienden van de Noorder Poort

Butenweg 1, 8351GC, Wapserveen

o.v.v. Slapen is van groot belang!

Herinneringen – Cees de Wit

Cees Dharma Pala de Wit woont in Heerenveen en werkt als vrijwilliger op de Noorder Poort, en wel als hoofd van de Technische Dienst. Hij oefent al meer dan dertig jaar zen. Hij leverde deze herinneringen aan onder de titel Belevenissen van een beginner

Herinneringen aan Roshi

van Cees Dharma Pala de Wit

Uit het schetsboek van Prabhasa Dharma

Het zal 1985 zijn geweest dat ik kennis maakte met zenmeditatie. In het Carmelitessenklooster in Drachten kwam wekelijks een groep mensen samen om te mediteren. Een van de inwonende zusters deed daar ook aan mee. Jan Koenes, die de groep leidde, deed sesshins bij Prabhasa Dharma roshi. Hij heeft later een poos in het Dharma House in Miami  gewoond.

 

Via Jan Koenes ben ik ook al vrij gauw met Prabhasa in aanraking gekomen. Op 21 juni 1990 heb ik van haar de geloften gekregen. De eerste keer dat ik Prabhasa roshi ontmoette was tijdens een sesshin op de Theresiahoeve in Langenboom.

De eerste sanzen was erg spannend weet ik nog. Ik denk dat de instructie, hoe te handelen, niet al te duidelijk was geweest, want toen ik de sanzenruimte binnenkwam, zag ik daar niemand. Ik dacht dat ik de verkeerde deur had genomen en wilde alweer teruggaan. Maar direct rechts van de ingang stond een kamerscherm. Toen ik daar om de hoek keek zag ik een levende Boeddha in meditatie verzonken. Niet wetende wat te doen ben ik uiteindelijk maar tegenover haar gaan zitten.

 

Vaak ontmoet ik mensen die luidruchtig zijn en die van de ene in de andere emotie schieten, maar Prabhasa straalde een innerlijke rust en diepgang uit die diepe indruk op mij maakten. Ze stelde vragen en gaf instructie hoe verder te gaan met mijn meditatie.

 

Later op de Tiltenberg heb ik nog diverse sesshins bij haar gedaan. Van tevoren werd besproken wat de gedragsregels waren, onder andere niet praten en elkaar niet aankijken. Toen ik in een middagpauze op een bospad wandelde zag ik in de verte Prabhasa aan komen. Alleen wij tweeën waren daar op dat moment. Wat moest ik doen? Haar negeren was onmogelijk en elkaar aankijken mocht ook niet. Prabhasa kwam met de meest voor de hand liggende oplossing. Vlak voor we elkaar passeerden maakte ze met een glimlach gassho, simpel, respectvol en met volledige aandacht.

 

De sesshins met Prabhasa roshi waren strak geregeld. Tijdens een meditatie zaten we zo stil dat een verdwaalde koolmees op het hoofd van een mevrouw landde en in haar haarnetje verstrikt raakte. We hebben het beestje bevrijd en naar buiten gebracht.

 

De koanoefeningen vond ik moeilijk en ik had vaak geen idee waar het naartoe moest gaan. Prabhasa gaf ook niks van een oplossing prijs. En toch, door al dat geworstel en het dan soms maar opgeven, leverde het dikwijls bevrijdende inzichten op.

 

Niet weten, en daar tevreden mee zijn, zonder oordeel kijken naar het huidige moment, dat zijn zaken die onder leiding van Prabhasa Dharma roshi bij mij tot ontwikkeling zijn gekomen. Daar ben ik haar zeer dankbaar voor.

Herinneringen – Suus Scheller

Suus Dharma Kala (Goddess – Moon of the fine arts) Scheller (1934) is beeldend kunstenaar en deeltijd psycholoog-psychotherapeut. Ze werkt vaak  met gezinnen en beeldende middelen. Suus is veelvuldig schenkster aan de Noorderpoort en deelneemster aan werkweken en daily life-sesshins.

Suus Scheller - Vliegende hond

Suus Scheller – Vliegende hond

Herinneringen aan Roshi

van Suus Dharma Kala Scheller

 

Rond 1980 kwam het zenboeddhisme mijn wereld binnen, dankzij het boekje van Nico Tydeman: Zitten, de praktijk van Zen. We oefenden in het culturele centrum de Kosmos aan de Prins Hendrikkade in Amsterdam. We deden er een prille sesshin. Een oudere vrouw vertelde me enthousiast, dat er nu ook een vrouw als zenleraar uit Amerika was gekomen. Jenny de Wit (later Jiun roshi), was haar meteen achterna gereisd naar Oostenrijk. Ik kreeg ook nog een beschrijving van zoiets opwindends als een koan. Iets met een blad dat naar beneden kwam. We kenden eigenlijk alleen maar mannen als zenleraren. Kort daarna konden we op de Tiltenberg, in Vogelenzang, ook met haar kennismaken. Elegant, poëtisch, krachtig en inspirerend was ze. Bovendien verbond ze een en ander ook met woorden uit de bijbel. Dat vond ik fijn. Wat mij verder vooral trof, was dat enkele verdwaalde narcissen op een kaal plekje na twee dagen zitten voor mij ineens van een intense schoonheid waren. Als beeldend kunstenaar vond ik dat extra fijn.

 

Daarna maakte ik opportunistisch gebruik van verschillende korte sesshins bij haar en bij Genpo en pater Lasalle. Met de koan Mu reisde ik ze beurtelings af. Roshi zei toen ik binnenkwam voor Dokusan: Hoe heet je? Ik zei: Mu. Dat gaf haar hoop en ze zei: Je zou eens een maand moeten zitten. Bij wie? De mannelijke energie in de sneeuw bij Genpo, of de vrouwelijke in de woestijn van Californië bij Prabhasa? Het werd de laatste.

Ik moest onbetaald verlof vragen en al mijn kostbare vakantiedagen eraan opofferen voor bijna vijf weken. Ik stelde me voor hoe Prabhasa mij met open armen zou opwachten bij aankomst, maar nee: ze was eerst nog drie dagen thuis in LA. Ik was teleurgesteld en ook wel kwaad. Na haar aankomst gingen we een uitstapje maken naar een natuurreservaat in de buurt. Ze hield daar een korte teisho over hoe de natuur zich aanpaste aan de ongewone omstandigheden van droogte en hitte. De eik had piepkleine eikeltjes en de bladeren waren verhard tot een soort hulstblad. Een ander boompje verloor in geval van nood in één keer zijn blad. Moraal: ze pasten zich aan de omstandigheden aan. Mijn kwaadheid gleed in verwondering van mij af. De andere deelnemers waren interessante, levendige types. Veel hoogopgeleide mannen en vrouwen wist ze te inspireren.

 

Thuis luisterde ik graag naar haar teisho’s op cassettebandjes in mijn atelier. Haar thema van het loslaten van je ego hielp me als beeldend kunstenaar om vrijer en lichter te schilderen. Ik had een thema van een hond die door een hoepel sprong, in een wijds, woestijnachtig landschap. Het verbeeldde voor mij de ervaring van een koan opgelost te hebben. De hoepel was de barrière van de koan, en als je terug op aarde kwam was de wereld niet veranderd, maar toch ook weer wél, doordat je zelf veranderd was. Het was een fijn inspirerend thema, waar veel mensen door geraakt werden. Helaas vond roshi het geen zenkunst. Tja.

 

Ergens in die periode werd roshi verschrikkelijk ziek. De kankeruitzaaiingen waren eigenlijk al te ver gegaan. Een arts die bij de operatie was, zei me dat ze hoogstens nog vijf jaar te leven had. Ze is toen veel actiever geworden om zenmonniken op te leiden en om de latere Jiun roshi te stimuleren in Europa een eigen centrum te stichten. Ik kreeg de indruk dat ze ook veel pijn had en dat ze haar lichtvoetigheid kwijt was geraakt.

 

De derde keer dat ik een maand in de woestijn was, zat ik dicht tegen een burn out aan en dat heeft mijn herinneringen gekleurd. Ik was ongeduldig en vond dat ik nu maar eens verlicht moest raken. Roshi doorzag niet dat dit geen goede invalshoek voor me was en gaf me een heel moeilijke koan. Verder adviseerde ze me niet om me heen te kijken naar de magistrale natuur, maar om alleen naar de grond te kijken. Daar werd ik zo somber van dat ik er gauw weer mee ophield.

 

Laten we eindigen met haar sprankelende, inspirerende kant. Het zonder voorbehoud manifesteren van jezelf toonde ze in het ensceneren van rituelen. Op Buddha’s Birthday schepten we met een soeplepel water met rozenblaadjes over een grote plastic babypop. Ze nodigde de dichter Alvaro uit om ons te leren dichten met heerlijke, onrationele beelden. Na een week stil zwoegen in de hitte nam ze ons mee naar de heerlijke warme minerale bronnen van Palm Springs om bij te komen. En zo kan ik nog een hele tijd doorgaan.

Herinneringen – Doshin Houtman

Doshin Houtman werd in 1989 leerling van Prabasha Dharma roshi en begon met koan-studie in de Rinzai-traditie. Sinds 2002 is zij dharmaleraar in Vipassana en zen.

De Mojave woestijn

Herinneringen aan Roshi

van Doshin Houtman

In 1988, bij mijn eerste kennismaking met zen op de Tiltenberg, ging er een wereld voor me open: pijnlijk, maar smakend naar meer. Ik wilde graag verdieping bij een vrouwelijke zenmeester. Dat werd Prabhasa Dharma roshi, de enige die in Nederland sesshins gaf. Ik regelde met mijn gezin dat ik een week op sesshin kon gaan.

 

Met nieuwsgierigheid ging ik de eerste dag in. Alles was nieuw. Voor de recitatie zou de roshi binnenkomen. Mijn ogen zouden naar beneden gericht behoren te zijn, maar mijn nieuwsgierigheid won het. Daar was ze dan, de zenmeester: in een gouden gewaad, schrijdend, licht zwevend,  met een prachtige uitstraling.  Er schoot een gedachte door me heen: Zo, zij heeft het met zichzelf getroffen! Bewonderenswaardig!

Het eerste gesprek met Roshi zette de toon. Heel direct: What is your practice?  Ok, breathing? Where is your Buddha nature when you breathe out? Het belletje klonk, tijd om te gaan. Ik was onder de indruk: het leek wel of zij mij beter kende dan ik mezelf. Dat was de reden om met haar verder te gaan.

 

De oefening deed goed, en in 1992 vroeg ik hoe ik mijn oefening verder kon verdiepen. Come to  the desert,[1]  zei Roshi. Op mijn tegenwerpingen (familie, kinderen, enz.) antwoordde ze: Just look at the possibilities. Het bleek inderdaad mogelijk om alles zo te regelen dat ik in 1993 een maand naar de woestijn kon. Er was een grote vastberadenheid om tot bevrijding te komen, en Roshi deed er van haar kant alles aan om me daarin te ondersteunen. De woestijnomgeving hielp een handje mee. De verhelderende inzichten leidden ertoe dat ik in datzelfde jaar de geloften nam.

 

Sindsdien bleef ik sesshins doen met Roshi in de woestijn en in Nederland.

 

In 1994, bijna aan het einde van een sesshin op de Tiltenberg, kwam Roshi op een middag tijdens zazen binnen. Ze was in diepe samadhi met een groot licht om haar heen. Ze ging voor in de zendo zitten. Ik kon mijn ogen niet van haar afhouden, zo fascinerend was het. Wij gingen na de zazen naar buiten voor kinhin.  Weer terugkomend in de zendo zat ze er nog steeds, in dat licht, volkomen sereen. Toen ik weer naar haar keek kwam de gedachte in mij op: Ik wil ook non worden. En iets in mij bevestigde dat. Na een lange tijd stond Roshi moeiteloos op, en schreed ze de zendo uit.

Ik ging naar Roshi toe om haar enthousiast te vertellen over mijn non worden. Maar… hoe doe je dat met een gezin? Roshi zei: Do not worry! When you turn towards the Dharma, the Dharma will take care of your family. En dat is waar gebleken.

 

In 1995 werd ik geordineerd: een prachtige dag in mijn leven.

Daarna was er meer intensieve training. Roshi was strikt daarin. Het was soms zwaar te verduren, maar het heeft niet alleen veel bevrijdende inzichten opgeleverd, maar ook een groot vertrouwen.

Roshi kon de geest van anderen lezen. In de tijd dat ik bij haar woonde in LA, riep ze me soms om Dharma-onderricht te geven. Dat ging dan over wat er op dat moment in mijn geest omging.

Roshi kon heel sturend zijn, maar als ze voelde dat de beslissing die je nam uit wijsheid voortkwam, zei ze: Ok, go ahead.

 

Wat ik meeneem in mijn hart is grote dankbaarheid voor de tijd en de moeite die ze zich heeft getroost om iedereen, ook mij, te trainen. Haar toewijding aan de Dharma, er helemaal voor gaan, inspireren en helpen mij nog steeds. Dank je wel, Roshi!

[1]Vanaf 1984 gaf Roshi jaarlijks een retraite van minimaal vier weken in het centrum Dhamma Dena in de Amerkikaanse Mojave woestijn