Artikelen afdrukken

Familiesesshin

Familiesesshin 2018

Elk jaar in het weekend van Hemelvaart komen ouders en kinderen naar de Noorder Poort om samen te mediteren, te spelen en te praten. Tetsue roshi begeleidt de sesshin. Een kleine foto-impressie van de editie van dit jaar.

Schilderen in de familie-sesshin

Vrijdagmiddag was iedereen buiten aan het schilderen: elke familie beeldde één stukje uit van een verhaal dat eerst door de hele groep was verzonnen. Hieronder het resultaat.

Er werd gewerkt in de moestuin, geluierd in de hangmat, gezwommen met een ijsje toe, en koffie gedronken in de zon.

Ondertussen zorgde Daishin voor het eten.

 

Ouders en kinderen hadden van Tetsue roshi een thema meegekregen: hoe ga je om met wrijvingen in het gezin? Hoe bouw je een brug als het contact verloren dreigt te gaan? Elk gezin bedacht enkele gouden tips, die op zondagochtend werden uitgewisseld.

Nog een groepsfoto tot slot en dan: tot volgend jaar!

Zengroependag op 17 juni 2018

Vier ruimtes van IZIN zengroepen

Zengroependag op zondag 17 juni

Op zondag 17 juni wordt op de Noorder Poort een dag gehouden voor de deelnemers aan de landelijke meditatiegroepen en andere lezers van dit tijdschrift. Jiun roshi houdt een voordracht en beantwoordt vragen; daarnaast krijgt iedere deelnemer de gelegenheid om twee workshops te volgen.

Programma

10:00Ontvangst met thee, koffie en lekkers
10:45Welkom door de voorzitter van IZIN
10:50 - 11:35 Voordracht van Jiun roshi
11:40 - 12:10Korte presentatie van de workshops
12:15 - 13:00Lunch
13:15 - 14:30Workshops - sessie 1
14:30 - 15:00Theepauze
15:00 - 16:15Workshops - sessie 2
Thee en koffie; einde

De workshops

Illustratie van Kawanabe Kyōsai (1831 – 1889) bij haiku van Basho

Haiku's lezen met Maurits Hogo Dienske

 

Een haiku heb je in een paar seconden gelezen, maar om door te dringen in de bewustzijnstoestand die het gedicht oproept, heb je meer tijd nodig. Die tijd zullen we in de workshop nemen. Kun je ook achteraf, bij het lezen, die openheid in je oproepen?

Daishin in zazen

Moeiteloos zitten met Jolinda Daishin van Hoogdalem

 

In deze workshop onderzoeken we wat het betekent om moeiteloos te zitten in zazen. We doen oefeningen om een ontspannen en tegelijk alerte zithouding aan te nemen. Adem speelt daarin een belangrijke rol als boodschapper tussen lichaam en geest. In deze workshop richten we ons op de benen. We onderzoeken plekken die pijn kunnen doen als we een tijd in stilte zitten zoals voeten, knieën en heupen. Hoe kunnen we daar meer levendigheid en ontspanning in brengen?

De workshop is een introductie van het Body & Mind-weekend waarin het hele lichaam in de zithouding onderzocht wordt.

Dogen zenji

Zeeën van tijd met Zenmeester Dōgen met Babette Blossoming Wisdom Maman

 

Bergen zijn tijd; zeeën zijn tijd. Zonder tijd bestaat er geen wereld en zonder wereld is er geen tijd. Aldus Zenmeester Dōgen, die leefde van 1200 tot 1253 (een tijdje geleden).

Tijdens deze workshop bespreken we Dōgens intrigerende filosofie over de tijd en lezen we gezamenlijk een stukje uit het hoofdstuk Uji uit Dōgens boek Shōbōgenzō. Tot slot koppelen we het gelezene aan onze eigen ervaringen en zoeken naar een verbinding met onze zenoefening.

Ardan Timmer; snelle schets van kip Bea

Zen zien tekenen met Ardan Tozan Timmer

 

Zen-zien-tekenen is ontwikkeld door Frederick Franck. Het laat je tekenen vanuit niet-weten. Het opent de weg naar directe ervaring. Je tekent niet met je hoofd, maar met je ogen, en je hart, je tekent als pure waarnemer. En dat is tekenen vanuit niet-weten. Al je ideeën en concepten en voorstellingen zijn even verdwenen. Voor deze workshop hoef je niet te kunnen tekenen. Het enige wat je hoeft te kunnen is kijken en zien.

Rakotzbrücke, Duitsland

Op adem komen met Marjolein Kyosei Verboom

 

Tijdens het mediteren had ik vaak de ervaring niet vrij te kunnen ademen; ik voelde dan een beklemming op mijn borst, rond het middenrif, en was gespannen. Ondanks de aanwijzing “verander niets aan je adem” bleef ik me afvragen hoe het anders kon. Enkele jaren geleden ben ik naar een ademtherapeut gegaan (Diet Sijmons van Adembewust) en na twee jaar bij haar in behandeling te zijn geweest, heb ik twee jaar een opleiding bij haar gedaan. In haar methode worden geen ademtechnieken aangeleerd, maar gaat het om een subtiele vorm van lichaamswerk. Graag deel ik met jullie enkele van de lichaamsoefeningen die voor mij behulpzaam zijn bij de zenbeoefening.

Elke workshop wordt twee keer gegeven. Je krijgt ter plekke de gelegenheid om workshops te kiezen (waarbij elke workshop een maximum aantal deelnemers heeft).

Kosten: vrijwillige bijdrage (suggestie: € 10,-)

Je kunt je opgeven door een mail te sturen naar groependag@zen-izin.nl. Er is plaats voor maximaal tachtig deelnemers.

Voorpagina voorjaar 2018

Jiun roshi geeft zazen-instructie:
Zitten als een berg.

In de koude voorjaarsnacht...

Myoko Sint over

De Nachtegalen van J.C. Bloem.

Op 17 juni zijn zen-beoefenaars welkom op de Noorder Poort:
Zengroependag 2018

Nelleke van Zessen vertelt over haar werk als hoofd Boeddhistische Geestelijke Verzorging:
Een mooie 'challenge'

Vlooienmarkt –

de motregen ritselt

op oude foto’s.

 

Alles gaat voorbij

Threes Voskuilen leest het nieuwe boek van Maurits Dienske:
Je bent volkomen op je plek

Ouders en kinderen samen op de Noorder Poort:

Familiesesshin.

Ik zoek het niet in andere mensen en heb dus ook eigenlijk geen leraren nodig.

Het zenleven van Rudy Koetsier.

Edel Maex en Ardan Timmer maakten samen het boekje

Wat mindfulness niet is.

Er zijn nu bijen op de Noorder Poort. De vriendenstichting doneerde een stal.

Wat mindfulness niet is

Onlangs is bij uitgeverij Lannoo het boekje Wat mindfulness niet is verschenen van Edel Maex (tekst) en Ardan Timmer (illustraties). In 24 korte stukjes en bijbehorende cartoons wordt uitgelegd wat mindfulness allemaal niet is, gevolgd door één stukje over wat het wel is. ZenLeven mocht één stukje met illustratie overnemen.

Mindfulness is niet: ‘hier en nu’

Door Edel Maex en Ardan Timmer

Cartoon Ardan Timmer

‘Als ik verdrietig ben of zorgen heb, is het zo moeilijk om in het hier en nu te blijven’. Dit is wellicht het hardnekkigste misverstand over mindfulness. Het belangrijke woord in de zin ‘hier en nu leven’ is ‘leven’. ‘Leven’ is het werkwoord, ‘hier en nu’ is het bijwoord. Het ‘hier en nu’ is de enige plek waar je met de beste wil van de wereld niet uit raakt. De belangrijke vraag is niet of je hier en nu bent, maar hoe.

Er is maar één ogenblik en één plek waar je verdriet kunt hebben of je zorgen kunt maken en dat is hier en nu. De vraag is: hoe ga je met zorgen, met verdriet om? In mindfulness is dat niet door te vluchten in een mythisch ‘hier en nu’, maar door aanwezig te blijven, met een milde open aandacht.

De woorden ‘hier en nu’ voegen eigenlijk heel weinig informatie toe. Ze fungeren eerder als een uitroepteken. Ze verwijzen naar de onmiddellijkheid van de ervaring. Nu!

Meer weten? Ga naar de boekwinkel of kijk op
www.lannoo.be/nl/wat-mindfulness-niet

Het zenleven van Rudy Koetsier

In deze rubriek wordt aan de hand van vijf vaste vragen iemand geportretteerd die mediteert op de Noorder Poort of in één van de landelijke groepen. Dit keer Rudy Koetsier, 46 jaar, uit Zwolle. Hij werkt in de ICT en mediteert sinds 2000.

Het zenleven van Rudy Koetsier

Rudy Koetsier

Wat bracht je ertoe om zen te gaan beoefenen?

Ik had lang geleden, aan het eind van mijn tienerjaren, wel eens iets gelezen over zen. Het sprak me aan, al vind ik het moeilijk om te zeggen waar ik precies door geraakt werd. Toen ik net was terugverhuisd naar Zwolle, zag ik een aankondiging van een lezing over zen in het wijkcentrum van mijn nieuwe buurt. Dat vond ik een prima gelegenheid om dat wijkcentrum eens van binnen te zien én  iets meer over zen te horen. Die lezing werd gehouden door Ben Oosterman en het was eigenlijk een vrij kort verhaal, maar met de uitnodiging om eens op een dinsdagavond naar zijn meditatie-avond te komen. Dat heb ik dus gedaan.

Waar en bij wie mediteer je?

Ik heb dus altijd in de meditatiegroep in Zwolle gezeten, door alle wisselingen heen. Die werd eerst geleid door Ben Oosterman, en toen die overleed is de groep een tijdje geleid door Ans van Gurp met nog twee anderen, en de laatste vijf jaar door Myoshin Zeitler en Myoko Sint. Toen ik eraan begon had ik met mezelf afgesproken dat ik het tot de zomervakantie zou doen, maar aan het eind van de zomervakantie bleek ik het echt te missen en keek ik ernaar uit dat het weer zou beginnen. Dat is denk ik de reden dat je het volhoudt, dat je merkt dat je het mist als je het niet doet. Al is het moeilijk uit te leggen wat ik dan mis. Het is in elk geval fijn om in een groep te mediteren; het kan ook in je eentje maar in een groep is echt fijner.

Wie (of wat) beschouw je als je leraren?

Er zijn wel mensen die ik als voorbeeld beschouw, en één daarvan is zeker mijn vader. Dat is een man die heel rustig en evenwichtig is, alles van alle kanten bekijkt. Een ander voorbeeld? Dat vind ik moeilijk, hoor. Ik zoek het niet in andere mensen en heb dus ook eigenlijk geen leraren nodig.

Welk boeddhistisch begrip spreekt je het meest aan?

Dat vind ik ook een moeilijke vraag. Compassie vind ik een mooi begrip; dat zou ik ook zeker willen ontwikkelen.

Hoe ziet jouw zenleven eruit? Hoe werkt je zen-beoefening door in je dagelijks leven?

Die meditatie-avond is voor mij altijd een moment waarop ik tot rust kan komen. Ook brengt het me ertoe om wat meer van een afstand naar mijn reacties te kijken en die soms bij te sturen. Bijvoorbeeld als ik in de file sta. Dan kan ik even kwaad worden op al die andere mensen die me in de weg staan, maar dan zie ik meteen hoe onzinnig dat is: zij staan óók in de file, net als ik. En dan verdwijnt die kwaadheid en kan ik verder rustig in mijn auto zitten tot ik weer verder kan.

Bijen op de Noorder Poort

Bijenstal op Noorder Poort

Bijen op de Noorder Poort

Cees de Wit, vrijwilliger

Zomer 2017 werd op de Noorder Poort geopperd dat het wel aardig en passend voor een Zen-centrum zou zijn als er bijenvolken op het terrein zouden staan. Ook voor de bestuiving van de fruitbomen zou dat een goede zaak zijn. Ik was eerst wat aarzelend om daar op in te gaan. Ik had een paar jaar eerder mijn volken verkocht. Maar ondertussen was ik ook al weer gevraagd om praktijkbegeleider te worden voor een cursus beginnend imker. Daar kreeg ik het zo druk mee, dat ik overwoog zelf ook maar weer een volkje aan te schaffen.

 

We hebben toen met elkaar overlegd. De kring landschapstuin stelde dat er maximaal drie volken mochten komen, dit om concurrentie met wilde bijen te voorkomen.

 

Er werd overeengekomen dat ik de bijenvolken en kasten zou leveren en verzorgen, en dat de Stichting Vrienden van de Noorder Poort  benaderd zou worden om een financiële bijdrage te leveren voor de bouw van een bijenstal. De honing die dat mogelijk oplevert gaan we delen. Het geld kwam er en we konden beginnen met bouwen. Tijdens de daily life sesshin en de werkweek werd de stal bijna voltooid, en het eerste bijenvolk er in gezet. Toen was het wachten op mooi weer, zodat het volk een broednest kon aanmaken en zich kon uitbreiden.

 

Bijen bij Noorder Poort

Nu in mei zijn er ongeveer zestigduizend werksters, een paar honderd darren en één koningin. De koningin legt ongeveer tweeduizend eitjes per dag, wat overeenkomt met haar eigen lichaamsgewicht. Dit kan ze wel drie seizoenen volhouden.Voor een pot honing van 450 g. moeten de werksters wel dertigduizend vluchten maken. Het bijenleven speelt zich af op en in raten van was. Aan weerskanten van een middenwand bouwen ze, zonder meetgereedschap, aaneengesloten, zeskantige cellen die precies 5,3 mm in doornee zijn. Rondom  elke cel bevinden zich zes andere cellen, en via de bodem is er contact met nog drie cellen. In totaal grenzen dus steeds negen cellen aan elkaar. Dit geeft een sterke constructie en een optimale ruimteverdeling. Hoewel een raat weinig weegt kan een vol broedkamerraam wel 2,5 kg honing bevatten. Het zijn getallen waar je stil van wordt. Als mensen mij vragen of ik ook honing maak zeg ik: nee, dat doen de bijen, ik maak er maar een potje van.

 

Bijen bij Noorder Poort - de verzorgers

Cees, Bertha en Trudy

Ondertussen zijn er op de Noorder Poort nog een paar mensen enthousiast geworden: office manager Trudy Prins  en Bertha Doorten, buurvrouw van de Noorder Poort. Elke keer als ik wat aan de bijen moet doen haal ik hen er bij. De bedoeling is dat ze op den duur zelfstandig met bijen om kunnen gaan.

 

Nogmaals dank aan de Vriendenstichting voor hun financiële bijdrage, en kom eens langs op een dinsdag, als ik daar als vrijwilliger aanwezig ben.

 

Bericht van het bestuur van de vriendenstichting

voorzitterswissel SVNP

vlnr Modana Rouw, Mieke Clement, Gerda van Gelder, Ria Duiven, Martine des Tombe en Cocky Brouwer

Van het bestuur van de Vriendenstichting

Modana Rouw

Het leuke artikel over de bijen van Cees de Wit  zegt genoeg over de gift die we onlangs deden. Niet alleen is het leuk erover te lezen, de zichtbaarheid op het terrein doet ons ook veel plezier. Dank aan Cees, en ook aan Trudy Prins en Bertha Doorten die gaan helpen met de verzorging van de bijen: iets bestendigen en verzorgen is minstens even belangrijk als eraan beginnen. Wij hebben er het volste vertrouwen in.

 

Wat valt er verder aan nieuws te melden?

Nettie Groeneveld en Mieke Clement hebben aangegeven te willen stoppen met hun bestuurstaken voor de Vriendenstichting en we zijn op zoek gegaan naar nieuwe mensen. Die hebben we gevonden! Meteen maar drie tegelijk zelfs.

 

Het Bestuur is uitgebreid met drie nieuwe leden: De voorzittershamer werd op 8 april overhandigd aan Martine des Tombes. Gerda van Gelder gaat het secretariaat doen en Cocky Brouwer heeft aangegeven het liefst projectmatig te werken.

We staan in de startblokken, klaar om te beginnen. Het wachten is op een aanvraag van de Noorder Poort. Want voor wie dat nog niet weet, of  ter herinnering: de Vriendenstichting komt pas in actie als de Noorder Poort om steun vraagt. Twee projecten uit het verleden springen dan in het oog: in 2008 “De Noorder Poort onder dak” en in 2015 “Loop, er is geen weg”, de aanleg van de “kinhin (meditatie)paden”.

Maar we geven ook kleinere bedragen waarvoor we geen ‘inzamelingsactie’ op touw hoeven te zetten omdat we daarvoor voldoende in kas hebben.

 

Dankzij die jaarlijkse en losse giften hebben we op dit moment wel voldoende middelen om een Vriendenbank aan te schaffen. Wie de Noorder Poort dit jaar bezoekt kan daar zeker op neerstrijken. We houden u op de hoogte, want hij staat er nog niet. Wij verheugen ons erop.

 

Met dank aan Mieke en Nettie voor hun inzet in de afgelopen jaren, en natuurlijk met dank aan alle donateurs!

Alles gaat voorbij

Hans Reddingius (geboren in 1930) raakte in de jaren zeventig van de vorige eeuw geboeid door de Japanse versvorm haiku. Hij is al veel jaren actief lid van de Haiku Kring Nederland, en was zeven jaar lang hoofdredacteur Nederland van het Nederlands-Vlaamse haikutijdschrift Vuursteen. Sinds 1998 beoefent hij Zen, onder meer in retraites op de Noorder Poort. Hij verzorgt voor ZenLeven een haikurubriek.

Foto Michael Gaida

Foto Michael Gaida

Alles gaat voorbij

Er zijn dingen die je weet maar waar je nooit bij stilstaat. Dichters kunnen je helpen om de waarheid weer eens goed te beseffen. Zo zal het je bekend zijn dat alles wat er nu is voorbijgaat en  dat van alles wat er ooit geweest is nog slechts enkele resten over zijn. De Japanse dichter Bashō (1644-1694) maakte lange reizen, te voet, af en toe een stuk te paard, over Honshū. In het Noorden kwam hij bij een plaats die Hiraizumi heette. Hij wist dat daar in vroeger tijden een groot paleis had gestaan van de roemruchte Fujiwara-clan. Aan het einde van de twaalfde eeuw hadden daar heldhaftige gevechten plaatsgevonden tussen de Fujiwara en de Minamoto. Toen Bashō hier aankwam was er van alle vroegere glorie en heldendom niets over. Hij schreef de volgende, beroemd geworden haiku:

 

natsukusa ya  tsuwamonodomo ga  yume no ato

 

Gras in de zomer –

van de dromen der krijgers

rest alleen dit nog.

Bashō [1]

 

(Tussen haakjes: het woordje ‘ya’ dat je in de Japanse tekst boven ziet staan is een voorbeeld van een zogenaamd snijwoord (kireji), dat in dit geval het gedicht als het ware in twee stukjes verdeelt. Vertaler Kerlen heeft hiervoor een liggend streepje gebruikt.) Om het besef van het voorbijgaan der dingen op te roepen hoef je echter niet per se de geschiedenis te memoreren, zoals Bashō deed. De veel later levende dichter Shiki (1867-1902) deed het o.a. zo:

 

kaerimireba  yuki-aishi hito  kasumi keri

 

Maar toen ik omzag

was de man die langs mij ging

in mist verdwenen.

Shiki [2]

 

Toen de man gepasseerd was duurde het even voordat nieuwsgierigheid was opgewekt: wat was het voor iemand? Had ik hem moeten groeten? Te laat – het ogenblik is voorbij. (Het woordje ‘keri’  aan het eind van de Japanse tekst is weer een snijwoord. In dit geval zal het wel zoiets betekenen als hé, of ach!, of oeps!. De vertaler heeft het maar onvertaald gelaten.)

 

Basho te paard (Sugiyama Sanpu, 1688)

Basho te paard (Sugiyama Sanpu, 1688)

Vlooienmarkt –

de motregen ritselt

op oude foto’s.

Adri van den Berg [3]

 

Iemand heeft ooit foto’s gemaakt, de foto’s zijn bewaard, ze zijn af en toe bekeken, ze hebben herinneringen opgeroepen aan iets dat de moeite waard werd gevonden. Maar wie ze maakte en wie ze bewaarde heeft ze weggedaan, of is misschien overleden, en nu zijn ze op de vlooienmarkt terecht gekomen. Zou iemand ze nog willen hebben? Ze liggen in de motregen, kennelijk vindt de aanbieder het niet nodig ze af te schermen. De motregen ritselt. De motregen heeft niks met foto’s, maar maakt haar eigen zachte geluid en tikt zo de tijd voorbij.

 

Op Nieuwjaarsmorgen

natte resten van vuurwerk

op het kerkepad.

E. Hey-de Herder [3]

 

Oud en Nieuw is natuurlijk het symbool bij uitstek van het voortgaan van de tijd. Mensen gaan naar de kerk om zich nog even te bezinnen op wat goed was en mag blijven en wat niet zo fraai was en beter uitgepoetst kan worden. Men heeft het oude jaar, het verleden, willen wegknallen en het nieuwe met felle kleuren willen verwelkomen – maar ook dat is voorbij. Natte resten die niet kunnen ploffen. Dat stemt mij wat melancholiek. Daar ligt de rommel, en hoe nu verder?

 

[1]Bashō, Geluid van water. Haiku. Vertaald uit het Japans door H. Kerlen. Kairos, Soest 1989

[2]Haiku. Een jonge maan. Japanse haiku van de vijftiende eeuw tot heden. Keuze, inleiding en vertaling door J. van Tooren. Meulenhofff, Amsterdam  1973

[3]Haiku. Een kleine regenboog. Bloemlezing van Nederlandse en Vlaamse haiku, samengesteld door W.J. van der Molen, Gaby Bleijenbergh en Bob Verstraete. Kairos, Soest 1993

Boekbespreking: je bent volkomen op je plek

Je bent volkomen op je plek

Je bent volkomen op je plek

Threes voskuilen leest het nieuwe boek van Maurits Hogo Dienske

Een boek kan je uit je dagelijkse beslommeringen halen en naar een andere wereld brengen. Het kan je belevingswereld verruimen, of je juist helpen eraan te ontsnappen. De toespraken over zen die werden samengebracht in het boek Je bent volkomen op je plek laten je niet ontsnappen, maar verruimen en verdiepen je wereld. Er wordt ingegaan op moeilijkheden die je bij de meditatie kunt ondervinden, zoals in het voorwoord wordt gezegd, en op hoe je de Dharma (de leer van de Boeddha) op die moeilijkheden kunt toepassen. De toespraken werden gegeven in de wekelijkse meditatiegroepen die Maurits Hogo Dienske leidt in Utrecht en Amsterdam. Maurits is zenleraar en staat in de traditie van de Noorder Poort. Zijn studenten hebben er goed aan gedaan erop aan te dringen dat dit boek er zou komen.

 

Waar je ook maar leest in de vierentwintig toespraken, daar ben je op de goede bladzijde en bij de juiste zin. Het boek is ideaal om mee te nemen, voor in de trein, of voor als je stilstaat in een file, of voor op een moment waarop weer een rijtje emails binnenkomt . Want je kunt het elk moment oppakken en zo maar ergens openslaan. Dat hoeft niet op de eerste bladzijde te zijn, en een heel hoofdstuk lezen vraagt niet meer dan een kwartiertje. In elk hoofdstuk is het altijd wel eventjes raak, wordt er net even een ander perspectief geopend. En al gaat het over zen en meditatie, intussen gaat het wel degelijk vooral over het leven van het leven in al haar vormen en hoedanigheden.

 

In zen en zo ook in de toespraken van Maurits wordt de dualiteit die ons leven kenmerkt vaak uitvergroot en soms tot in het absurde op de spits gedreven, waarna als enige uitweg een val in het non-duale overblijft. De toespraken houden je op een of andere manier voortdurend bij de les en zijn telkens weer een stimulans om door te gaan.

 

De wereld is groot en wijd, is de titel van een van de toespraken.

 

Meester Yunmen zei: “De wereld is groot en wijd. Waarom trekken jullie je ceremoniële gewaad aan als de bel wordt geluid?”

 

Maurits gaat in op de traditionele gang van zaken op de Noorder Poort, waar net als in het klooster van meester Yunmen allerlei verschillende bellen worden geluid; voor het eten, voor zazen, voor het werk en voor de ceremoniën waarvoor het ceremoniële gewaad wordt aangetrokken.

 

En natuurlijk roept de bel vaak allerlei gedachten en gemoedstoestanden op.

 

Je kunt van alles last krijgen, zegt Maurits. Je wordt veel te vroeg wakker gemaakt en denkt: in vredesnaam, weer zo’n dag. Of je denkt: Nou vooruit nog één periode zazen, dan komt de maaltijd en daarna kan ik even op één oor, of waarop je je ook maar verheugt.

Maar je ziet dat dergelijke gedachten en alle drijfveren die daarachter zitten, je uit je tevredenheid halen. Het zijn gevoelens van onvrede, gevoelens dat je niet precies op je plek bent, omdat er iets is wat stoort of wat niet goed is.

Meester Yunmen gaf als remedie: “De wereld is groot en wijd”.

 

Wat een uitspraak van Meester Yunmen koos Maurits voor deze toespraak! Beeldend is de bel voor het aantrekken van het ceremoniële gewaad. Hoe dicht staat deze bel wel niet bij het leven van alledag? Bij de ochtend waarop de wekker gaat en de wereld helemaal niet groot en wijd is, omdat opstaan wel het allerlaatste is wat je wil.

Maurits gaat in zijn toespraak verder met:

 

En als je verdrietig bent, wees dan voor honderd procent verdrietig en hoop niet dat het verdriet verdwijnt. Verdriet is geen probleem. Niet verdrietig willen zijn is het probleem.

Wanneer je volkomen open staat voor emotie is de wereld groot en wijd.

 

Er wordt in deze toespraak ook ingegaan op een essentie in het beoefenen van zazen:

 

Iedere ademhaling heeft een zekere dynamiek die in stilte eindigt. Laat je daardoor meenemen. Voor de aanwijzing de wereld is groot en wijd is het belangrijk hoe je uitademt. Tijdens de uitademing voel je de beweging van je ademhalingsspieren in je lichaam. Je kunt erop toezien dat aan het einde van de uitademing al die spieractiviteit verdwenen is. Er niets anders is dan een lichaam dat volkomen in rust is. Je bent stil. Tegelijk ben je bereid weer in beweging te komen als de inademing komt. Iedere ademhaling geeft je die gelegenheid.

 

De titels van de toespraken zijn uitnodigend. Liefde zonder reden, is er zo een. Of: Ziek of niet het heeft er niets mee te maken. Of: Dat wat in mij samen met jou komt en gaat.

 

Maurits Hogo Dienske

Maurits Hogo Dienske

Uit Dat wat in mij samen met jou komt en gaat hier een laatste citaat:

 

Luzu citeerde een oud zen-gedicht waarin staat: “De mensen kennen het juweel niet dat alle wensen vervult. De dingen zien zoals ze zijn, is de mijn waarin het juweel gevonden wordt.”

Daarna vroeg hij meester Nanquan: “Wat is die mijn?”

Nanquan antwoordde: “Dat wat in mij samen met jou komt en gaat is de mijn.”

Luzu vroeg: “En dat wat niet komt en gaat?”

Nanquan zei: “Dat is ook de mijn.”

Luzu vroeg: “Wat is het juweel?”

Nanquan riep: “Luzu!” Luzu zei: “Ja”

Nanquan zei: “Ga weg. Je begrijpt mijn woorden niet.”